4) De kracht van een goede redacteur: kill your darlings

Wat nou, ‘kill your darlings’? Waarom gebruik je Engels?

Ach ja, dat klinkt zo lekker. Het schrijft met zo’n fijn scherp randje. Moeilijk om afscheid van te nemen.

En dat is precies waar het bij het ombrengen van lievelingen om gaat: je liefde voor dat ene stukje tekst, die paar woorden, een zinsnede of alinea – de geweldige inval en zo prachtig passend in het verhaal.

Het gaat je na verloop van tijd in de weg zitten, want het is een enorme dwarsligger geworden die het verhaal laat stokken. Maar oh, oh, het is zó moeilijk om nou juist dát te schrappen.

Vertel mij wat, ik weet er alles van. Dat je na veel zuchten, steunen en kreunen dan toch maar dat heerlijke stukje tekst eruit gooit, en onmiddellijk merkt dat dit een enorme verbetering is. Tot je grote verdriet, want denk maar niet dat meteen de opluchting volgt. Hoewel, sommigen hebben dat misschien wel.

Als schrijver is het niet alleen lastig om je lievelingen te vermoorden, het is ook niet gemakkelijk om ze te zien. Je merkt dat ergens de tekst stokt, je loopt vast, weet niet zo goed hoe je verder moet. Of je geeft er maar een draai aan en worstelt verder naar een volgende alinea, waar je (opgelucht) weer een ander onderwerp aansnijdt.

Ondertussen blijft het knagen dat er iets niet klopt. Hoewel, misschien ben jij iemand die fluitend van de ene lieveling naar de andere fladdert. Al ben je wel verbaasd dat zo weinigen je tekst begrijpen, of willen lezen. Maar ach, dan lezen ze het maar niet, als jij maar lekker aan het schrijven bent. Prima! Jij hebt geen redacteur nodig!

Voor degenen die wel worstelen met hun lievelingen, of de daarmee verbonden woordkeus, interpunctie en zinsconstructies, kunnen veel baat hebben bij een tekstredacteur. Uit ervaring weet ik dat het voor velen een verademing is om het commentaar van de redacteur te zien: ách, já, natúúrlijk, dáár zit het knelpunt! En met verse inspiratie kunnen ze weer aan de slag.

Anderen raken zo geïnspireerd dat ze hun hele tekst omgooien: ze zien ineens welke kant ze op willen. En de meesten zijn vooral erg blij met de voorgestelde wijzigingen, voeren ze door, passen een paar dingetjes aan en publiceren heel tevreden hun tekst.

Het is in eerste instantie misschien even slikken: al die correcties, aanpassingen en wijzigingsvoorstellen, pffft. Maar als je dat allemaal rustig tot je genomen hebt, zul je de voordelen zien. Bovendien leer je ervan. Als je eenmaal hebt gezien hoe het anders kan, helpt dat bij het schrijven van je volgende tekst.

Heb je vragen? Je vindt mijn mailadres op de site, bij contact.

Geplaatst in De KRACHT van een GOEDE REDACTEUR | Reacties uitgeschakeld voor 4) De kracht van een goede redacteur: kill your darlings

Wat is je dienst eigenlijk waard?

Het blijft een goede en lastig te beantwoorden vraag. Wat is je dienst waard? Zeker als omstandigheden veranderen – en dat gebeurt nogal eens – is het zaak om je eigen toko weer eens onder de loep te nemen.

We kennen allemaal de verhalen van mensen die gebruik willen maken van je professionele diensten en je blijmoedig vertellen dat ze jou de opdracht ‘gunnen’, waarmee ze dan bedoelen dat het goed voor je cv is en je ervaring opdoet, dat jij jezelf hiermee in de ‘kijker’ zet, en/of dat jouw vak je toch na aan het hart ligt dus dat je het vast heel leuk vindt om te doen. Met andere woorden: we betalen je niet of nauwelijks. Maar hoe smeer je je boterham met ‘leuk’, of hoe kom je überhaupt aan die boterham? In een van mijn vorige blogs heb ik een artikel van Ionica Smeets aangehaald over dit soort praktijken en het berekenen van tarieven.

Nu kwam ik vandaag een artikel van Huub Truijen tegen: Prijskaartje bepalen: wat is uw product of dienst eigenlijk waard? Hij helpt je niet een tarief te berekenen, maar zet heel helder uiteen hoe je als ondernemer de keuze kunt maken voor een bepaald ‘soort’ klanten.

Zo zijn er de hierboven beschreven types, die op zoek zijn naar de laagste prijs en ook echt alleen in de prijs geïnteresseerd zijn. Wie of wat jij bent, hoe waardevol een relatie met jou als ondernemer kan zijn, doet er niet toe. Als jij dit prima vindt, kun je als ondernemer een prijsvechter worden: je kijkt wie jouw dienst voor welke prijs aanbiedt en gaat daaronder zitten.

Een andere keuze is investeren in de relatie met de klant, zodat de klant bewust voor jou kiest, bijvoorbeeld omdat je iets speciaals te bieden hebt of omdat je die bijzondere band met de klant hebt opgebouwd.

Mijn ervaring in de afgelopen jaren (bijna 30 jaar in totaal) als redacteur is dat de relatie met de klant van het grootste belang is. Niet zozeer voor het onderhandelen over de beschikbare budgetten, maar vooral vanwege het benodigde overleg. Om het werk goed te kunnen doen, moeten klant en redacteur het bijvoorbeeld eens worden over de voorkeurspelling van de klant, waar de klant de tekst voor wil gebruiken, hoe grondig de klant de tekstredactie wil laten doen, en wat de klant wil als niet alleen punten en komma’s maar ook hele zinsdelen aangepast moeten worden voor een betere leesbaarheid. Bij het bespreken van dit soort zaken en nog talloze andere is het wel zo prettig om direct, helder en in vertrouwen te kunnen communiceren.

Met de komst van de commerciële bureaus (zie blogcategorie Commercieel bureau versus ZZPProf., afleveringen 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6) is investeren in de relatie met de klant op scherp komen te staan. Zelfstandige professionals worden nu meer benaderd door de prijskopers (commerciële bureaus), waardoor noodgedwongen het prijsvechten de boventoon gaat voeren. Is dat goed of slecht? Het is in ieder geval een stuk minder leuk. Het voelt als een verpleegkundige die alleen nog de hoognodige (technische) handelingen mag uitvoeren en geen tijd meer heeft voor dat andere belangrijke aspect: navragen hoe het gaat met de patiënt en wat deze nodig heeft.

Eigenlijk moet ik de vraag waarmee dit blog begon anders stellen: Wat is jouw dienst je waard? Voer je zó graag je vak uit dat je desnoods een prijsvechter wordt? Of ga je op zoek naar klanten die net als jij het belang van een goede relatie inzien? Al kan het natuurlijk zo zijn dat je graag een prijsvechter bent, of hiertoe genoodzaakt bent. Lees het artikel van Huub Truijen en doe er je voordeel mee.

Geplaatst in Over tarieven en klanten | Reacties uitgeschakeld voor Wat is je dienst eigenlijk waard?

5) De kracht van een goede redacteur: wat kan jou die tiepvout schelen

‘Redacteur: Een boek MOET meerdere keren geredigeerd worden voor het geschikt is voor publicatie.
Amateur auteur: Nietus, jullie redacteurs willen alleen maar meer geld verdienen.
Uit eigen ervaring: het is wel degelijk nodig.’

Deze woorden schreef Anja van Ginniken op LinkedIn. Ze schetst hiermee een situatie waarmee elke redacteur maar al te bekend is. Natuurlijk is het fijn om meer geld te verdienen als redacteur, maar de belangrijkste motivator blijft toch de liefde voor soepel lopende teksten met zo min mogelijk fouten.

Redactiewerk kan taai, ingewikkeld en soms saai zijn. Het kan je de nodige hoofdbrekens kosten om te begrijpen wát de auteur nou toch in hemelsnaam met die zin, alinea, paragraaf of dat hoofdstuk bedoelt. Maar als je dan (soms na lang puzzelen) een vinger achter de bedoeling van de tekst krijgt, en je na jouw redactiewerk van de auteur hoort dat de tekst ‘écht, zó ont-zet-tend is opgeknapt!’, dan zit je als redacteur te gloeien van genoegen. Begrijp me niet verkeerd: dat inkomen is nog steeds belangrijk. Je kunt tenslotte niet eten en je huur betalen van ‘gloeien van genoegen’.

Anja van Ginneken vervolgde haar dialoogje met de volgende woorden:
‘De teksten voor mijn boek zijn zes keer volledig nagekeken, waaronder een keer door collega Annelies Ludwig-Kaan. En zes keer kwamen er kleine foutjes tevoorschijn. Van komma’s teveel en spaties te weinig tot ontbrekende woorden. Waarom? Blind voor mijn eigen taalfouten en taaleigenaardigheden. (-ei i.p.v. -ie en vice versa).’

Hier schrijft Anja een waar woord. Elke redacteur weet dit, vooral als je zelf ook schrijft. Er is een tijd geweest dat uitgeverijen niet alleen redacteuren inschakelden maar ook correctoren. Een boek werd dan in totaal vijf tot zes keer volledig doorgenomen door vier tot zes verschillende personen: de auteur, een of meer medewerkers op de uitgeverij, de redacteur, nogmaals de auteur, de corrector en nog een correctieronde bij de proefdruk door diverse mensen (auteur, redacteur, corrector, medewerker uitgeverij). Deze noodzakelijke fasen om tot een zo foutloos mogelijk en prima leesbaar boek te komen, worden in deze tijd gezien als overbodige luxe.

Dus wat Anja aan het slot van haar LinkedIn bericht schrijft is spijtig genoeg niet alleen geen gemeengoed, het raakt ook nog eens uit de mode bij belangrijke ‘boekenmensen’ zoals uitgeverijen:
‘Een boek waar je trots op bent is geen tweet of andere socialmediastatus waar een tiepvout niet zo belangrijk in is. Wil je als schrijver een volwaardig product opleveren, hou dan een volwaardig budget achter de hand en huur een redacteur in. Succesvol een boek schrijven en uitgeven doe je met een team, niet alleen.’

Heb je vragen? Je vindt mijn mailadres op de site, bij contact.

Geplaatst in De KRACHT van een GOEDE REDACTEUR | Getagged , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor 5) De kracht van een goede redacteur: wat kan jou die tiepvout schelen

ZZP of toch ‘werknemer’? Commercieel bureau vervolg 6

Als zelfstandig ondernemer schrijf je na gedane arbeid een factuur aan de opdrachtgever. Een hele normale gang van zaken en ook een gang van zaken die gehanteerd werd door de middelgrote uitgeverij waarover het in deze vervolgserie gaat. Dat het vervolgens zes weken (en soms zelfs langer) duurt voor je factuur is voldaan, lijkt gemeengoed onder uitgeverijen. Daar vormt deze middelgrote uitgeverij geen uitzondering op. Maar dat terzijde.

Als het commerciële bureau de samenwerking met deze uitgeverij rond heeft (wat een ‘dingetje’ is, want juridisch moet er nog het een en ander dichtgetimmerd worden), factureren wij ondernemers bij dat bureau en niet meer bij de uitgeverij. Laat dat bureau nou software gebruiken voor urenregistratie. Nu heb ik ooit een blauwe maandag voor een uitzendbureau gewerkt en bij mijn weten wordt vooral daar gewerkt met zoiets als ‘urenregistratie’. Voor de zekerheid zocht ik ernaar op internet en vond diverse aanbieders van software voor urenregistratie. Zij bevelen hun waar aan met woorden als ‘snel, eenvoudig en foutloos gewerkte uren bijhouden van uw uitzendkrachten’.

Een zelfstandig ondernemer is beslist iets anders dan een uitzendkracht, al houdt een zelfstandig ondernemer natuurlijk ook de eigen gewerkte uren bij. Je wilt tenslotte wel weten of de verhouding ‘verdiensten-gewerkte uren’ in orde is. Daarnaast komt het voor dat het aantal gewerkte uren de basis is voor de facturering: een x-aantal gewerkte uren maal een x-overeengekomen bedrag = het totale factuurbedrag. Zo zien ondernemer en opdrachtgever hoeveel uur het werk in beslag heeft genomen, hoeveel euro’s dat kost en hoeveel de belastingdienst opstrijkt via de btw.

Al je dat zo leest, zou je haast denken: ja, én, wat is dan nu precies het verschil? Of je nu zelf je uren bijhoudt of deze invult in de software van een opdrachtgever? Volgens mij is bij dat laatste sprake van schijnzelfstandigheid. De belastingdienst spreekt in dat geval van ‘loondienst bij het uitzendbureau’. Je vult als het ware een ‘werkbriefje’ in. Het is iets anders of je uren registreert voor je eigen ondernemingsadministratie (en de belastingdienst) of dat dit – op welke manier dan ook – de verantwoordelijkheid is van de opdrachtgever. Ik ben niet juridisch onderlegd, dus heel precies weet ik het ook niet. Ik heb wel gehoord dat het commerciële bureau aan het werk is om de software aan te passen, zodat het mogelijk wordt facturen van zelfstandig ondernemers te verwerken…

Geplaatst in Commercieel bureau versus ZZPProf. | Reacties uitgeschakeld voor ZZP of toch ‘werknemer’? Commercieel bureau vervolg 6

Uit het hart. Commercieel bureau vervolg 5

Brief van een zwaar teleurgestelde zelfstandig professional aan de uitgeverij die wil gaan werken met een groot commercieel bureau. Ik heb de brief grotendeels onverkort overgenomen en alleen waar nodig geanonimiseerd. Er is eenmaal een overlap met een eerder blog, daar verwijs ik naar het betreffende blog.

Gistermiddag ben ik bij een bijeenkomst geweest waar ik onaangenaam werd verrast, zeg maar overvallen door een voorstel  voor verdere samenwerking met ons als freelancers. De uitgeverij heeft problemen: het werk vertraagt.

Dat hebben we allemaal wel gemerkt. Dat probleem ligt INTERN, dat werd ook duidelijk uit de presentatie gistermiddag. De projectcoördinatoren (PC’s) hebben (te) veel op hun bordje. Dat komt enerzijds door de omvang van het publicatieprogramma en de gekozen werkwijze met een externe partner die alles in een opmaakprogramma zet bijvoorbeeld, maar ook doordat er nieuwe taken aan de PC’s worden gedelegeerd. Om dat probleem op te lossen, wordt er nu een hele laag tussen de PC’s en de freelancemedewerkers geschoven: een commercieel bureau. Dit betekent nog meer bureaucratie, nog meer overleggen, nog meer contactpunten en contactmomenten e.d. Met naar alle waarschijnlijkheid nog meer vertragingen tot gevolg.

En dat gaat heel wat geld kosten. Tot mijn verbijstering wordt de volledige rekening voor deze actie neergelegd bij ons, de freelancers. (Zie En ja hoor, daar-is-ie-weer hierover). Hoe komt de uitgeverij erbij om de freelancer een strafkorting op te leggen voor het feit dat de eigen organisatie niet op orde is! 

Het zal jullie niet verbazen dat ik uit die bijeenkomst ben weggelopen en daar heb gezegd dat ik dit niet accepteer. Zo wil ik niet langer voor de uitgeverij werken.

Het spijt me zeer dat er na al die jaren een eind komt aan de samenwerking, maar problemen moeten opgelost worden daar waar ze zijn ontstaan, intern dus, en niet neergelegd worden bij freelancers van wie velen jarenlang hard en met het hart voor dit bedrijf hebben gewerkt.

Ik heb vele jaren ervaring in de algemene en wetenschappelijke boeken. Daar wordt in het voorstel van de uitgeverij op geen enkele manier rekening mee gehouden. Sterker nog, die wordt zo weggegooid.

Ik kan er nog veel meer over zeggen en ook wat er de afgelopen jaren al bij de uitgeverij is gebeurd, of niet is gebeurd. Maar laat ik er maar mee ophouden.

Als gezegd, ik stop ermee. Ik wens jullie veel succes.

Geplaatst in Commercieel bureau versus ZZPProf. | Reacties uitgeschakeld voor Uit het hart. Commercieel bureau vervolg 5

Uitstel! Is afstel? Commercieel bureau vervolg 4

Voor wie de vorige ‘afleveringen’ (het lijkt wel een soap) niet gezien heeft: een middelgrote uitgeverij is van zins een groot commercieel bureau in te schakelen en denkt daar voordeel uit te halen. Deze uitgeverij voegt met dat commerciële bureau een extra laag toe, waardoor de (vaak al vele) jarenlange contacten van de zelfstandig professionals met de projectcoördinatoren bij de uitgeverij worden vervangen door een onbekende speler. Inmiddels lijkt het vooral op een ordinaire bezuinigingsmaatregel. (Zie voor meer info de vorige blogs bij de volgende links: 0, 1, 2, 3).

Afgelopen weekend ontvingen een paar redacteuren een mail van het grote commerciële bureau. Waar dat om ging komt straks. Eerst wat meteen al opvalt aan deze actie:

  1. de mail kwam niet van de uitgeverij die van zins is dit grote commerciële bureau in te schakelen;
  2. niet alle zelfstandig professionals die opdrachten aannemen van de uitgeverij ontvingen de mail;
  3. de mail kwam in het weekend.

Over het waarom van deze drie punten kunnen we alleen speculeren. Misschien komt er nog een antwoord op. Tot die tijd is het hier simpelweg genoteerd als opvallende zaken.

Dan het belangrijkste punt in die mail: de datum waarop de uitgeverij zal gaan werken met het commerciële bureau is uitgesteld. Ook daarbij kun je van alles bedenken, bijvoorbeeld dat de uitgeverij nog niet voldoet aan de eisen van het commerciële bureau of andersom, dat het commerciële bureau nog ergens tekortschiet. Of dat het lastig is om contracten (juridisch) op orde te krijgen. Of misschien zijn er toch te veel zelfstandig professionals die niet ‘meedoen’ met deze aardverschuiving en moet een nijpend tekort aan gespecialiseerde redacteuren opgelost worden. Of, tja, wat is nou precies de betekenis van die datumverschuiving? Het is in ieder geval uitstel! De eerste stap naar afstel?…

Geplaatst in Commercieel bureau versus ZZPProf. | Reacties uitgeschakeld voor Uitstel! Is afstel? Commercieel bureau vervolg 4

Heel mooi! Commercieel bureau vervolg 3

Terwijl de zelfstandig professionals zich beraden op een toekomst zonder de middelgrote uitgeverij/het extern commercieel bureau, zijn er ook mooie verrassende gebeurtenissen. Zo ontdekte een zelfstandig professional de voordelen van HGB. Ze schreef: Echt een leuke ervaring gehad vandaag … heerlijk zo’n pool professionals. Een klus uit handen geven aan iemand die dat ene net een beetje beter kan dan ikzelf. Wat een rust voor mezelf en een ander iets gunnen. Mooie ervaring om elkaar op deze manier te kunnen waarderen!

Twee andere zelfstandige professionals kregen ineens aanbiedingen uit geheel andere, onverwachte hoek. Als die middelgrote uitgeverij niet oppast zit ze straks zonder haar zeer gespecialiseerde (medisch) redacteuren.

Geplaatst in Commercieel bureau versus ZZPProf. | Reacties uitgeschakeld voor Heel mooi! Commercieel bureau vervolg 3

Werkende armen. Commercieel bureau vervolg 2

Vanmorgen vroeg hoorde ik op het nieuws dat het aandeel werkende armen in Nederland is gegroeid. Het is een conclusie in het onderzoek Als werk weinig opbrengt: Werkende armen in vijf Europese landen en twintig Nederlandse gemeenten van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Wie behoren overwegend tot de werkende armen? Werkende ZZP’ers, alleenstaanden en mensen met een migratie-achtergrond. De werknemers zijn vooral arm door te weinig gewerkte uren. Dat lijkt me een logische oorzaak-gevolgkwestie, al werd er op het nieuws wel bij gezegd dat velen graag meer uren zouden werken maar deze uren niet krijgen van hun baas.

Hoe komt het dan dat de zelfstandige professional arm is? Dit blijkt niets te maken te hebben met het gewerkte aantal uren. Zelfstandige professionals werken zich meestal een slag in de rondte. Hun karige inkomen wordt veroorzaakt door een laag uurinkomen. Welnu, zul je zeggen, hoog dat uurtarief dan op! Ik zou zeggen: lees dit: Onderzoek: Zzp’er werkt 8 procent onder gewenst uurtarief, en dit: Uurtarief zelfstandig professional daalt onder druk wet DBA, en dit: Uurtarieven zzp’ers onder druk, vooral marketeers hard getroffen, en … nou ja, zoek op internet en je vindt meer van dit soort artikelen.

Wat natuurlijk helemáál niet helpt is als een commercieel bureau op kosten van de zelfstandige professional zich tussen de opdrachtgever en de zelfstandige professional wringt. Het uurtarief dat daaruit rolt staat garant voor werkenden die de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen.

Het bericht over het onderzoek vind je hier.

Geplaatst in Commercieel bureau versus ZZPProf. | Reacties uitgeschakeld voor Werkende armen. Commercieel bureau vervolg 2

Mag je liegen? Commercieel bureau vervolg 1

Dat is nou toch interessant. Blijkbaar is liegen ook geoorloofd om mensen over de streep te trekken. Of zou dat een hele normale manier van doen zijn bij commerciële bureaus die zich tussen de uitgever en de zelfstandige professional wurmen? Ik heb daar geen ervaring mee, dus wie weet is zoiets wel heel normaal.
Het commerciële bureau beweert dat alle zelfstandige professionals die al vele jaren met grote inzet gewerkt hebben voor de middelgrote uitgeverij (zie ook En ja hoor, daar-is-ie-weer) over zijn: ze willen allemaal, op twee na, in zee gaan met het commerciële bureau.
Nu heb ik van diverse kanten begrepen dat nog niet eens de helft definitief heeft toegezegd met het commerciële bureau in zee te gaan. En van één zelfstandig professional was het tijdens de bijeenkomst over dit onderwerp met de uitgever en het commerciële bureau al duidelijk dat hij er niets van moest hebben. In zeer heldere bewoordingen uitte hij zijn ongenoegen over de gang van zaken en zegde per onmiddellijke ingang zijn werkzaamheden voor de uitgeverij op.
Velen zeggen geen ja en geen nee tegen het commerciële bureau, zou het bureau dat zien als ‘overstappen’? Het rare is, zelfstandige professionals zijn bij niemand in dienst. Wij zijn zelfstandig ondernemers. En ja, wij ontwikkelen een behoorlijk grote loyaliteit naar de uitgevers die ons inhuren voor hun opdrachten, omdat het werk veel meer vraagt dan alleen een taalkundig onderlegde opdrachtnemer. Elke uitgever heeft zo de eigen specifieke wijze van werken, het eigen wensenlijstje op het gebied van taalgebruik, benaderen van de doelgroep, omgang met auteurs, beeldmateriaal, en wat er allemaal nog meer komt kijken bij het samenstellen van een prachtboek voor de markt.
Dus waarom het commerciële bureau ons probeert ‘binnen te halen’? In feite is het een vreemde actie. Zij kunnen zelfstandige professionals klussen aanbieden, net als al onze andere opdrachtgevers. Aan ons is dan de keus of we die opdracht willen en/of kunnen doen en zo ja onder welke voorwaarden.

Geplaatst in Commercieel bureau versus ZZPProf. | Reacties uitgeschakeld voor Mag je liegen? Commercieel bureau vervolg 1

En ja hoor, daar-is-ie-weer

Het is weer zover, een middelgrote uitgeverij denkt voordeel te halen uit het inschakelen van een groot commercieel bureau. Het doet in alles denken aan wat ik in 2012 schreef bij Fase 1, Fase 2 en About (en zij zouden dat ook eens moeten lezen).

Een zeer belangrijk punt deze keer is dat de tarieven omlaag gaan. Sommige voorbereiders leveren 12 euro per uur in als ze in zee gaan met dat grote bureau, anderen kost het ‘maar’ 5 euro per uur. Elke zelfstandig ondernemer bepaalt het eigen uurtarief. Daarbij spelen specialisatie, kwaliteit, ervaring en opleiding een grote rol. Wat deze uitgeverij nu doet lijkt op de hardnekkige trend om zoveel mogelijk gratis voor elkaar te krijgen, zie bijvoorbeeld Ionica Smeets en een fatsoenlijk tarief.

De uitgeverij benadrukt wel dat ze heel graag gebruik blijft maken van onze enorme bak aan ervaring. Tja mensen, dat kost wat …

Wordt vervolgd.

Geplaatst in Commercieel bureau versus ZZPProf. | Reacties uitgeschakeld voor En ja hoor, daar-is-ie-weer